1 juli 2026 Keti Koti Viering van de vrijheid in Roermond
1 juli 2026
Uitnodiging Marrondag 11 oktober 2026
25 september 2026
Keti Koti krijgt steeds meer plek in Limburg: 'Het is onze gezamenlijke geschiedenis'
Wie Keti Koti wil herdenken of vieren, kan op verschillende plekken in Limburg terecht© L1 (Silvinio Osanto)
Bron: L1
Door: Silvinio Osanto
Waar Keti Koti enkele jaren geleden in Limburg nog nauwelijks zichtbaar was, groeit de herdenking inmiddels uit tot een terugkerend moment op meerdere plekken in de provincie.
Volgens organisatoren zorgen meer bewustwording, landelijke aandacht voor het slavernijverleden én nieuwsgierigheid onder een breder publiek ervoor dat Keti Koti ook buiten de Randstad steeds zichtbaarder wordt.
Wat is Keti Koti?
Keti Koti betekent letterlijk 'verbroken ketenen' in het Sranantongo, de meest gesproken omgangstaal van Suriname. Op 30 juni wordt stilgestaan bij de herdenking van de afschaffing van de slavernij. Op 1 juli volgt de viering van de vrijheid, de dag waarop tot slaaf gemaakten in 1863 hoorden dat zij vrij waren. In werkelijkheid moesten zij nog tien jaar onder staatstoezicht werken voordat die vrijheid volledig werkelijkheid werd. De dag staat ook bekend als Emancipation Day (Engels) en Dia di Abolishon (Papiaments).
Limburgse aandacht
Toen Marlene Cameron in 2024 de eerste Keti Koti-herdenking in Roermond organiseerde, begon zij klein. Met een subsidie uit de wijk Donderberg zette ze een bijeenkomst op voor de Surinaamse gemeenschap in de stad. "Zelf woon ik al 52 jaar in Roermond en er wonen nog meer Surinaamse mensen hier, maar er was niets waardoor zij zich echt verbonden konden voelen. Mensen gingen ieder jaar naar Amsterdam voor de herdenking. Toen dacht ik: waarom doen we dit niet gewoon hier?"
Die eerste editie trok zo'n 80 bezoekers. Inmiddels is de herdenking uitgegroeid tot een jaarlijks evenement en werkt Cameron samen met landelijke organisaties en andere lokale comités.
Marlene Cameron, organisator van Keti Koti in Roermond poseert trots bij de Surinaamse vlag© L1 (Silvinio Osanto)
Nieuwsgierig
Ook in Venlo merkt de organisatie dat de belangstelling voor Keti Koti groeit. Volgens Isaiah Jiménez, lid van het organisatieteam, heeft Keti Koti de afgelopen jaren veel meer bekendheid gekregen. "Ik denk dat mensen nieuwsgierig zijn. Ze weten dat het slavernijverleden heeft bestaan, maar willen ook de verhalen horen en begrijpen hoe dat verleden vandaag de dag nog doorwerkt."
Volgens Jiménez speelt de landelijke aandacht daarbij een belangrijke rol. Hij noemt de excuses van de overheid en het koningshuis als kantelpunt. "Vanaf dat moment kwam er meer aandacht en steun voor lokale initiatieven. Daardoor konden gemeenten en vrijwilligers zelf activiteiten organiseren en zie je dat het ook buiten de Randstad meer gaat leven."
Keti Koti in de provincie
Die groeiende aandacht is terug te zien in het aantal activiteiten. Zo stond dinsdag in Roermond de herdenking in het Cuypershuis op het programma. Venlo heeft een meerdaags programma en combineert herdenken en vieren met onder andere een officiële herdenking op 30 juni in de Maaspoort.
Daarnaast is er op 1 juli een cultureel programma in het Limburgs Museum. Daarna trekt een parade naar Café Montego Bay, waar muziek, ontmoeting en traditioneel Surinaams eten centraal staan.
In Maastricht organiseert Stichting Sankofa een dag met film, muziek en gesprekken, en in het Bonnefanten kunnen bezoekers meewerken aan het Limburgse wandkleed Draden van ons Nederlandse slavernijverleden. In Sittard-Geleen staat een familiedag met muziek, film en Surinaamse gerechten gepland en in Heerlen vindt de Route naar Keti Koti plaats met optredens, gesprekken en een expositie.
'Vrijheid is niet vanzelfsprekend'
Voor de Roermondse Cameron is Keti Koti meer dan een historische herdenking. "Het is een moment van bezinning. Een moment waarop we stilstaan bij het feit dat vrijheid, gelijkheid en menswaardigheid niet vanzelfsprekend zijn." Cameron hoopt daarom dat bezoekers niet alleen kennismaken met de geschiedenis, maar die ook doorgeven aan volgende generaties. "Blijf het verhaal doorvertellen. Zodat je je eigen geschiedenis kent. Maar ik zeg altijd: het is niet alleen mijn geschiedenis, het is ónze geschiedenis."
'Niet iets van één dag per jaar'
Ook in Venlo is dat bewustwordingsproces volgens Jiménez nog in ontwikkeling. "Wat ik hoop, is dat mensen niet alleen naar huis gaan met nieuwe kennis, maar ook met het idee dat dit onderwerp niet iets is van één dag per jaar", zegt hij. "We proberen het gesprek breder te trekken, zodat het steeds meer een plek krijgt in de samenleving zelf."
Hij benadrukt dat Keti Koti in Venlo bewust wordt neergezet als een evenement voor iedereen, niet alleen voor specifieke groepen. "Je ziet dat er steeds meer verschillende mensen op afkomen. Dat maakt het belangrijk dat iedereen zich erin kan herkennen en er iets van kan meenemen."
Limburgse families verbonden aan slavernij
De toenemende zichtbaarheid van Keti Koti in Limburg past in een bredere beweging waarin ook de rol van de provincie in het koloniale verleden opnieuw wordt bekeken. Hoewel Limburg geen grote koloniale havensteden kende zoals Amsterdam of Middelburg, laat historisch onderzoek van Maastricht University wel zien dat verschillende Limburgse families en ondernemers profiteerden van handel en investeringen die verbonden waren aan slavernij. Daarnaast wonen tegenwoordig duizenden Limburgers met Surinaamse, Antilliaanse of andere Caribische roots in de provincie.
